ആർബിഐ തന്ത്രം ഫലം കണ്ടു; ഫോറെക്സ് ശേഖരത്തിൽ വൻ കുതിപ്പ്, രൂപയ്ക്ക് വീണ്ടും കരുത്ത്

രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ചയും വിദേശനാണ്യ വിപണിയിലെ സമ്മർദ്ദവും നേരിടുന്നതിനായി റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രത്യേക forex swap പദ്ധതിക്ക് വൻ പ്രതികരണം. ഓഗസ്റ്റ് 31 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം പദ്ധതിയിലൂടെ ആകെ $136.37 ബില്യൺ വിദേശനാണ്യം സമാഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. കൂടാതെ യു.എസ്. ഡോളറിനെതിരെ രൂപയുടെ മൂല്യം രണ്ടു മാസത്തെ ഉയർന്ന നിരക്കിലെത്തി. 47 പൈസ ഉയർന്ന് 94.26 നിലവാരത്തിലാണ് വ്യാപാരം നടക്കുന്നത്. പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ വിദേശനാണ്യം സമാഹരിക്കാനായതാണ് രൂപയ്ക്ക് കരുത്തായത്.

ഇതിൽ ഏറ്റവും വലിയ പങ്ക് ഫോറിൻ കറൻസി നോൺ-റെസിഡന്റ് FCNR(B) നിക്ഷേപങ്ങൾക്കാണ്. ഈ വിഭാഗത്തിലൂടെ മാത്രം $127.22 ബില്യൺ സമാഹരിച്ചു. എക്സ്റ്റേണൽ കൊമേഴ്ഷ്യൽ ബോറോയിംഗ്സ് (ECB) വഴി $3.89 ബില്യണും, ഓവർസീസ് ഫോറിൻ കറൻസി ബോറോയിംഗ്സ് (OFCB) വഴി $5.26 ബില്യണും ലഭിച്ചു.

2026 ജൂണിലാണ് RBI പ്രത്യേക USD-INR forex swap സംവിധാനം അവതരിപ്പിച്ചത്. വിദേശത്തുള്ള ഇന്ത്യക്കാരിൽ നിന്നുള്ള വിദേശനാണ്യ നിക്ഷേപങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുകയും രാജ്യത്തിന്റെ ഫോറെക്സ് ലിക്വിഡിറ്റി ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും രൂപയ്ക്കുമേലുള്ള സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കുകയുമായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. FCNR(B) നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെ ബാങ്കുകൾ വിദേശനാണ്യം സമാഹരിക്കുകയും RBIയുടെ swap സംവിധാനത്തിലൂടെ അതിന് പകരം രൂപ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് പദ്ധതി പ്രവർത്തിച്ചത്.

ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഏകദേശം $40–50 ബില്യൺ വരെ സമാഹരിക്കാമെന്നായിരുന്നു പ്രതീക്ഷ. എന്നാൽ FCNR(B) നിക്ഷേപങ്ങളിലേക്കുള്ള ഒഴുക്ക് പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും വളരെ കൂടുതലായി. ഇതോടെ പദ്ധതി അവസാനിപ്പിക്കേണ്ട തീയതി RBI നേരത്തെയാക്കി. ഓഗസ്റ്റ് 21-നു തന്നെ പ്രത്യേക പദ്ധതികളിലൂടെ ലഭിച്ച വിദേശ പണമൊഴുക്ക് $72.85 ബില്യണിലെത്തിയിരുന്നു. അതിന് പിന്നാലെ അവസാന ദിവസങ്ങളിൽ വലിയ തോതിൽ നിക്ഷേപം എത്തുകയായിരുന്നു. ഈ വിദേശനാണ്യ ഒഴുക്ക് ഇന്ത്യയുടെ വിദേശ കരുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനും സഹായിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനാണ്യ ശേഖരം റെക്കോർഡ് $729.33 ബില്യണിലെത്തി.

ഇത് രൂപയുടെ മേലുള്ള സമ്മർദ്ദം നിയന്ത്രിക്കാനും ബാഹ്യ സാമ്പത്തിക ആഘാതങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഘടകമാണ്. അതേസമയം വൻതോതിലുള്ള forex inflow RBIക്ക് ഒരേസമയം പുതിയ വെല്ലുവിളിയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. വിദേശനാണ്യം ഇന്ത്യയിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ അതിന് പകരമായി ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ വലിയ തോതിൽ രൂപയുടെ ലിക്വിഡിറ്റി എത്താം. ഇത് ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ അധിക ലിക്വിഡിറ്റി വർധിപ്പിക്കുകയും പണപ്പെരുപ്പ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉയർത്തുകയും ചെയ്യാം. സെപ്റ്റംബർ 3-ന് ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ ലിക്വിഡിറ്റി സർപ്ലസ് ₹7.76 ലക്ഷം കോടിയായി, നാലര വർഷത്തിലെ ഉയർന്ന നില.

ഒറ്റവാക്കിൽ പറഞ്ഞാൽ, RBIയുടെ നീക്കം വിദേശനാണ്യ ശേഖരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ വലിയ വിജയമാണ്. എന്നാൽ ഇതിലൂടെ ലഭിച്ച വിദേശനാണ്യം ഭാവിയിൽ തിരിച്ചടയ്ക്കേണ്ട ബാധ്യതകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. FCNR(B) നിക്ഷേപങ്ങളിൽ പലതും 3 മുതൽ 5 വർഷം വരെ കാലാവധിയുള്ളതിനാൽ, ഇത് RBIക്കും ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിനും ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ ഉണ്ടാക്കും.

Content highlights: RBI's forex swap facility draws over $136 billion; more than $127 billion mobilised via FCNR (B) deposits